کوروش بزرگ یا کوروش کبیر (۵۷۶-۵۲۹ پیش از میلاد)، کوروش دوم نخستین شاه و بنیان*گذار دودمان شاهنشاهی هخامنشی است. شاه پارسی، به*خاطر بخشندگی*، بنیان گذاشتن حقوق بشر، پایه*گذاری نخستین امپراتوری چند ملیتی و بزرگ جهان، آزاد کردن برده*ها و بندیان، احترام به دین*ها و کیش*های گوناگون، گسترش تمدن و غیره شناخته شده*است.کوروش پس از تاسیس یک حکومت بزرگ، شامل ممالک متمدن و نیرومند شرق نزدیک و میانه، و تامین حیثیت و افتخاری بزرگ برای خود و اعقاب خویش، در سال 520 قبل از میلاد پس از 70 سال عمر در کمال عزت و نیکنامی درگذشت.
منشور حقوق بشر کوروش (اولین بیانیه حقوق بشر)موسوم به استوانه کوروش بزرگ استوانه*ای سفالین است که در سال ۵۳۹ پیش از میلاد به فرمان کوروش ساخته شده و دور تا دور آن مجموعه*ای از سخنان و دستورات شاهنشاه به زبان و خط میخی اکدی (بابلی) نوشته شده*است.این استوانه در نیایشگاه اسگیله (معبد مردوک، خدای بزرگ بابلی) در شهر بابل پیدا شده*و همینک در موزه بریتانیا نگهداری می*شود.
این سند به عنوان نخستین منشور حقوق بشر شناخته می*شود و در سال ۱۹۷۱ میلادی، سازمان ملل آن را به شش زبان رسمی سازمان منتشر کرد ، بدلی از این منشور در مقر سازمان ملل متحد در شهر نیویورک نگهداری می*شود.
ایرانیان کوروش را پدر و یونانیان او را سرور و قانونگذار می*نامیدند. یهودیان این پادشاه را، به منزله مسیح پروردگار بشمار می*آوردند، ضمن آنکه بابلیان او را مورد تأیید مردوک می*دانستند.
