ساعت بدن چیست؟

baroon90

New member
ساعت بدن چیست؟
ساعت درونى* بدن چیست و چگونه تنظیم شده است؟
تیل روننبرگ پروفسور بخش روانشناسى پزشکى از دانشگاه مونیخ مى*گوید:

”هر کدام از ما یک ساعت درونى داریم، مثل همین ساعت واقعى. براى چه از ساعت استفاده مى*کنیم؟ براى اینکه، مثلأ مى*خواهیم بدانیم چه وقت باید راه بیافتیم تا سر ساعت به محل کارمان برسیم. ساعت درونى*مان هم تقریبأ همینطور کار مى*کند. مثلأ زمان مشخصى باید حرارت بدن بالا برود یا ترشح هورمون*هاى مخصوصى افزایش پیدا کند تا بدن دو ساعت بعد آماده برخاستن از خواب شود.“

ساعت درونى در واقع پاسخ تکامل به تحولات نورى و حرارتى پیرامون ماست. به زبان ساده* تنظیم فعالیت*هاى بدنى مناسب در روز و شب، محصول هدایت و تنظیم این ساعت ژنتیک است، به همین*خاطر در هر کدام از ما متفاوت عمل مى*کند. مثلأ این ساعت مشخص مى*کند که چه وقت بدن ما نیاز به خواب دارد و یا چه وقت زمان برخواستن از خواب است.
برنامه ساعت درونى آدم*هاى سحرخیز با برنامه ساعت درونى آدم هاى شب*زنده*دار متفاوت است.

روننبرگ اضافه مى*کند: ”تفاوت زمانى ساعت درونى میان آدم*هاى خیلى سحرخیز و آدمهاى خیلى شب زنده*دار گاه حتى تا دوازده ساعت هم مى*رسد، طورى که گاه وقتى یکى به رختخواب مى*رود دیگرى تازه از خواب بلند شده است.“

اما این ساعت درونى یکنواخت کار نمى*کند. یکى از نکات مهم در تنظیم این ساعت، سن است. مثلأ بچه*هاى کوچک، شاید براى اینکه به پدر و مادرشان نشان بدهند بچه*دارى یعنى چه! صبح اول وقت بیدارند! با افزایش سن این ساعت عقب مى*رود. در سنین نوجوانى شب زنده*دارى به اوج مى*رسد. اما از بیست سالگى به بعد هرچه که سن بالاتر مى*رود تحمل بدن براى شب زنده*دارى کمتر مى*شود. در این میان یک نکته* در مورد هر دو دسته آدم ها، سحرخیز یا *شب*زنده*دار صدق مى*کند، وقتى برنامه زندگی مان با این ساعت تنظیم نیست، بدن در حالت استرس قرار مى*گیرد.

کارشناسان این زمینه مثل روننبرگ معتقدند: ” وقتى من ساعت درونى دارم که دو سه ساعت عقب*تر از ساعت بیرونى کار می*کند مثل اینکه بخواهم در مسکو کار کنم درحالیکه در مونیخ زندگى مى*کنم.“

این تفاوت زمانى فشارى است که به مرور زمان خود را نشان مى*دهد. نکته جالب توجه اینجاست که این فشار موجب بروز عاداتى مثل سیگارى شدن مى*شود. هر چقدر این تفاوت زمانى بیشتر باشد احتمال اینکه فرد سیگارى شود بیشتر است. نتیجه بررسى*هاى نشان مى*دهند افرادى که ساعت درونی*شان با ساعت معمول از چهار ساعت بیشتر تقاوت دارد شصت درصد بیشتر از افراد دیگر سیگارى مى*شوند.
اما، تنظیم این دو ساعت با هم گاهى مقدور نیست، وقتى باید ساعت هفت صبح سر کار باشیم ولى تا ساعت نه هنوز گیج خوابیم چاره چیست؟

1. نور بیشتر در محیط کار و محل زندگى. واقعیت این است که بیشتر ما به اندازه کافى نور دریافت نمى*کنیم. کمبود نور یعنى سحرخیزها؛ سحر خیزتر مى*شوند، شب زنده*دارها هم صبح دیرتر از خواب بلند مى*شوند.
2. سعى کنیم عادات و روش زندگی مان را تا جایى که مقدور است با ساعت درونی*مان تنظیم کنیم.

روننبرگ معتقد است: تنظیم ساعت کار با ساعت درونى قدم بزرگى است. می*دانید این گونه خلاقیت و سازندگى نیروى کار جامعه چقدر بالا مى*رود.

البته براى بالا بردن خلاقیت که نمى*توان نظام اجتماعى را بر هم زد. مثلأ فکر کنید برای بالا بردن خلاقیت نوجوانان*، از چهارده*سالگى به بعد دانش آموزان به جاى ساعت هشت صبح ساعت نه و یا ده به مدرسه بروند!
 
بالا